Prezentacja albumu:
Gruzja nieznana. Wspólne losy Gruzinów i Polaków
w Krakowie
Do Gruzinów podświadomie czujemy sympatię, lecz o nich samych, o ich kraju – Gruzji, oraz o więziach naszych narodów prawie nic nie wiemy.
Album „Wspólne losy Gruzinów i Polaków. Gruzja nieznana” zapełnia w części tą białą plamę.
Przedstawia najważniejsze momenty ścisłych więzi pomiędzy naszymi narodami, pokazuje Gruzinów – kontraktowych oficerów w Armii Polskiej jako obrońców Polski – swej drugiej ojczyzny: we wrześniu 1939 roku, w konspiracji AK, w Powstaniu Warszawskim.
Nasi Gruzini ginęli nie tylko na polach walki zbrojnej.
Po wkroczeniu sowieckich hord 17 września 1939 roku na terytorium Rzeczpospolitej, kilku Gruzinów – oficerów kontraktowych Wojska Polskiego – wpadło w ręce sowieckich organów represji. Sowieci w tym celu mieli przygotowane specjalne listy proskrypcyjne. Zgładzono ich w Katyniu, w Butyrkach, na Łubiance…
W publikacji przedstawiliśmy również postać świętego kościoła Gruzińskiego – Grzegorza Peradze, archimandrytę, teologa i filozofa, który poniósł męczeńską śmierć w obozie zagłady Auschwitz. Święty Grzegorz Peradze wykładał w latach 30 – tych ubiegłego wieku na Uniwersytecie Warszawskim, był opiekunem duchowym Kolonii Gruzińskiej w Polsce.
W albumie znajdziemy również rozdział mówiący o postawie Gruzinów po śmierci marszałka Polski, Józefa Piłsudskiego: w lipcu 1936 roku delegacja Kolonii Gruzińskiej w Warszawie przybyła do Krakowa, by wziąć udział w sypaniu Kopca Józefa Piłsudskiego na Sowińcu. Przywieźli ze sobą urnę z ziemią gruzińską.
To właśnie dzięki Józefowi Piłsudskiemu przyjechali do Polski po 1921 roku, gdy ojczyznę ich zajęli bolszewiccy najeźdźcy. Józef Piłsudski przyjął ich na służbę do Polskiej Armii, dał nadzieję na powrót do wolnej Gruzji. To działania Marszałka doprowadziły do powstania Ruchu Prometejskiego – zjednoczonej siły polityczno – agenturalnej emigracyjnych przedstawicieli zajętych przez sowietów państw i regionów. Niestety, sowieckie imperium okazało się bardzo mocne i bezwzględne.
Album kończy agresja rosyjska na Gruzję w sierpniu 2008 roku, oraz słynna wizyta Prezydenta Lecha Kaczyńskiego z przywódcami państw Europy Środkowej w Tbilisi.
Dlaczego tak ważna dla nas jest prezentacja albumu w Krakowie?
Przede wszystkim dlatego, iż Kraków i Tbilisi są miastami partnerskimi.
Poza tym w publikacji Kraków zajmuje ważną pozycję: sporo miejsca poświęciliśmy sprawie powstania Kopca Józefa Piłsudskiego na Sowińcu. Należy dodać jeszcze, iż dowódcą Obszaru Warownego „Kraków” we wrześniu 1939 roku był płk Roman Gwelesiani, jeden z gruzińskich oficerów kontraktowych.
Piotr Hlebowicz
